همه چیز در مورد برق و الکترونیک
 نمرات دانشجویان / 89-90 / نیم سال دوم

 نمرات درس اصول برق و الکترونیک


 دانشجویان عزیز برای بهتر دیدن نمرات خود . تصویر مورد نظر را ذخیره کنید . 





|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در یکشنبه 19 تیر1390  |
 تجهیزات و پست

تجهیزات و پست 

 

 

-تعریف پست:

 


پست محلی است که تجهیزات انتقال انرژی درآن نصب وتبدیل ولتاژ
انجام می شودوبا استفاده از کلید ها امکان انجام مانورفراهم می شود
درواقع کاراصلی پست مبدل ولتاژ یاعمل سویچینگ بوده که دربسیاری
از پستها ترکیب دو حالت فوق دیده می شود.


در خطوط انتقال DC چون تلفات ناشی از افت ولتاژ ندارد وتلفات توان
انتقالی بسیار پایین بوده ودر پایداری شبکه قدرت نقش مهمّی دارند لزا
اخیرا ُ این پستها مورد توجه قراردارند ازاین پستها بیشتردر ولتاژهای
بالا (800 کیلو ولت وبالاتر) و در خطوط طولانی به علت پایین بودن
تلفات انتقال استفاده می شود.


درشبکهای انتقال DC درصورت استفاده ازنول زمین می توان انرژی
الکتریکی دا توسط یک سیم به مصرف کننده انتقال داد.


-انواع پست:


پستها را می توان ازنظر نوع وظیفه,هدف,محل نصب,نوع عایقی, به
انواع مختلفی تقسیم کرد. براساس نوع وظیفه وهدف ساخت:


پستهای افزاینده , پستهای انتقال انرژی , پستهای سویچینگ و کاهنده فوق توزیع .


ـــ براساس نوع عایقی:


پستها با عایق هوا, پستها با عایق گازی( که دارای مزایای زیراست):
پایین بودن مرکز ثقل تجهیزات در نتیجه مقاوم بودن در مقابله زلزله
,
کاهش حجم, ضریب ایمنی بسیار بالا باتوجه به اینکه همهً قسمت های

برق دار و کنتاکت ها در محفظهً گازSF6 امکان آتش سوزی ندارد,
پایین بودن هزینهً نگهداری باتوجه به نیاز تعمیرات کم تر, استفاده د ر

مناطق بسیار آلوده و مرطوب و مرتفع .


معایب پستها با عایق گازی :


گرانی سیستم و گرانی گاز SF6 , نیاز به تخصص خاص برای نصب و تعمیرات,مشکلات حمل و نقل وآب بندی سیستم.


ـــ بر اساس نوع محل نصب تجهیزات:

 

نصب تجهیزات در فضای باز , نصب تجهیزات در فضای سرپوشیده .
معمولاُ پستها را از 33 کیلو ولت به بالا به صورت فضای باز ساخته

وپستهای عایق گازی راچون فضای کمی دارندسرپوشیده خواهند ساخت.

 

 


اجزاء تشکيل دهنده پست :


پستهای فشار قوی از تجهیزات و قسمتهای زیر تشکیل می شود :
ترانس قدرت , ترانس زمین و مصرف داخلی , سویچگر
,
جبران کنندهای تون راکتیو , تاً سیسات جانبی الکتریکی
,
ساختمان کنترل , سایر تاًسیسات ساختمانی .


ـ ترانس زمین:


از این ترانس در جاهایی که نقطهً اتصال زمین (نوترال) در دسترس
نمی باشد که برای ایجاد نقطهً نوترال از ترانس زمین استفاده می شود .
نوع اتصال در این ترانس به صورت زیکزاک Zn است
.
این ترانس دارای سه سیم پیچ می باشد که سیم پیچ هر فاز به دو قسمت

مساوی تقسیم می شود و انتهای نصف سیم پیچ ستون اوٌل با نصف سیم
پیچ ستون دوٌم در جهت عکس سری می باشد.


ـ ترانس مصرف داخلی:


از ترانس مصرف داخلی برای تغذیه مصارف داخلی پست استفاده می شود .
تغذیه ترانس مصرف داخلی شامل قسمتهای زیر است :


تغذیه موتورپمپ تپ چنجر , تغذیه بریکرهای Kv20 , تغذیه فن و
سیستم خنک کننده , شارژ باتری ها , مصارف روشنایی , تهویه ها
.
نوع اتصال سیم پیچ ها به صورت مثلث ستاره با ویکتورکروپ


نوع اتصال بندی) DYn11 می باشد . ـ سویچگر):


تشکیل شده از مجموعه ای از تجهیزات که فیدرهای مختلف را به
باسبار و یا باسبار ها را در نقاط مختلف به یکدیگر با ولتاژ معینی
ارتباط می دهند .


در پستهای مبدل ولتاژ ممکن است از دو یا سه سویچگر با ولتاژهای مختلف استفاده شود .


ـ تجهیزات سویچگر:


باسبار:


که خود تشکیل شده از مقره ها , کلمپها , اتصالات وهادیهای باسبار که به شکل سیم یا لولهًً توخالی و غیره است .


بریکر , سکسیونر , ترانسفورماتورهای اندازه گیری وحفاظتی , تجهیزات مربوت به
سیستم ارتباطی , وسایل کوپلاژ مخابراتی(که شامل : موج گیر , خازن کوپلاژ , دستگاه تطبیق امپدانس است .

برقگیر:

که برای حفاظت در برابر اضافه ولتاژ و برخورد صاعقه به خطوط
است که در انواع میله ای , لوله ای , آرماتور , جرقه ای و مقاوتهای غیر خطی است.

ـ جبران کنندههای توان راکتیو:

جبران کننده ها شامل خازن وراکتورهای موازی می باشندکه به صورت
اتصال ستاره در مدار قرار دارند و نیاز به فیدر جهت اتصال به باسبار
می باشند که گاهی اوقات راکتورها در انتهای خطوط انتقال نیز نصب می شوند .


ـــ انواع راکتور ازنظر شکل عایقی :


راکتور با عایق بندی هوا , راکتور با عایق بندی روغنی .


ـــ انواع نصب راکتور سری :


راکتورسری با ژنراتور, راکتورسری باباسبار, راکتورسری با فیدرهای خروجی, راکتورسری بافیدرهای خروجی به صورت گروهی.

ـ ساختمان کنترل:


کلیهً ستگاه های اندازه گیری پارامترها, وسایل حفاظت وکنترل تجهیزات
ازطریق کابلها از محوطهً بیرونی پست به داخل ساختمان کنترل ارتباط
می یابد همچنین سیستمهای تغذیه جریان متناوب ومستقیم (AC,DC) در
داخل ساختمان کنترل قراردارند,این ساختمان اداری تاًسیسات مورد نیاز
جهت کار اپراتور می باشد که قسمت های زیر را دارا می باشد :


اتاق فرمان , فیدر خانه , باطری خانه , اتاق سیستم های توضیع برق
(AC,DC) ,
اتاق ارتباطات , دفتر , انبار و
...

ـ باطری خانه:


جهت تامین برقDC برای مصارف تغذیه رله های حفاظتی, موتورهای
شارژ فنر و... مکانیزم های فرمان و روشنایی اضطراری و... نیاز به
باطری خانه دارند که در اطاقکی تعدادی باطری با هم سری می شوند و

دردو مجموعه معمولاً 48 و110ولتی قرارمی گیرد وهرمجموعه با یک

دستگاه باطری شارژ کوپل می شوند .

 

 

       باقی درادامه مطلب :




ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در شنبه 20 آذر1389  |
 سيستم هاي اعلام و اطفاء حريق اتوماتيک،

          

 

       سيستم هاي اعلام و اطفاء حريق اتوماتيک:

          

سيستم هاي اعلام و اطفاء حريق اتوماتيک، سرمايه و اطلاعات با ارزش و جان پرسنل را از گزند صدمات آتش سوزي دور خواهد داشت اين سيستم ها مبتني بر تشخيص دود، حرارت، نشت گاز، شعله و توسط دتکتورهاي متناسب با آن و اعلام خطر اتوماتيک توسط دستگاه مرکزي است.

سيستم هاي اعلام حريق اتوماتيک

براي ايمن سازي يک محيط در برابر حريق، مهمترين مسئله اطلاع يافتن سريع و به موقع از وقوع حريق و سپس تلاش جهت خنثي کردن آن است. هنگامي که آتش سوزي اتفاق مي افتد، نشانه هايي از آتش (دود، حرارت يا شعله) پديدار ميگردد که اين نشانه ها توسط عناصر حساس کشف مي گردند. هر چه اين عناصر حساسيتشان نسبت به دود، حرارت يا شعله بيشتر باشد، سريعتر اعلام حريق مي نمايند و احتمال خطرات جانبي پايين تر مي آيد.

اجزاء تشکيل دهنده سيستم هاي کشف و اعلام حريق خودکار

 

کاشف هاي حريق

اين کاشف ها به گونه اي طراحي شده اند که نسبت به دود، حرارت، شعله و يا ترکيبي از آنها عکس العمل نشان دهند. انتخاب نوع کاشف حريق به شرايط محيط و کالا بستگي دارد و روش هاي مختلف طراحي را مي طلبد.

 

کاشف هاي دود نقطه اي

اغلب آتش سوزي ها با مقادير زيادي دود همراه هستند و کاشف هاي دودي بهترين و سريعترين وسيله براي اطلاع از وقوع حريق در اين گونه آتش سوزي هاست که خود به دو نوع کاشف دودي از نوع يونيزه و کاشف دودي از نوع فتو الکتريک يا نوري تقسيم مي شود.

اغلب آتش سوزي ها با مقادير زيادي دود همراه هستند و کاشف هاي دودي بهترين و سريعترين وسيله براي اطلاع از وقوع حريق در اين گونه آتش سوزي هاست که خود به دو نوع کاشف دودي از نوع يونيزه و کاشف دودي از نوع فتو الکتريک يا نوري تقسيم مي شود.

 

الف) کاشف دودي يونيزاسيون
در اين کاشف ها يک جريان الکتريکي بين دو الکترود داخل محفظه در گردش است. اين جريان الکتريکي بر اثر ورود به داخل محفظه ضعيف مي شود که باعث ارسال علائم به مرکز کنترل مي شود و وقوع آتش سوزي اعلام مي شود.
اين نوع کاشف ها به ذرات بسيار کوچک و نامرئي که از سوختن مواد به وجود مي آيد حساس و نسبت به دوده هاي با ذرات درشت تر حساسيت کم تري دارند.
وجود يک منبع پرتوزا باعث مي شود تا اين نوع کاشف ها به سرعت ذرات معلق در هوا را جذب کرده کثيف شوند و عدم سرويس به موقع آنها، باعث ايجاد علائم کاذب مي شود.
هم چنين وجود جريان باد، رطوبت و گرد و غبار بر عملکرد اين کاشف ها تاثير نامطلوب مي گذارد.

 

ب) کاشف هاي دودي فتوالکتريک يا نوري

در اين کاشف ها يک سلول نوري و يک منبع نوراني به نحوي تعبيه شده که در شرايط عادي کار، و با ارسال علائم به مرکز کنترل يا دستگاه مرکزي، وقوع حريق را اعلام مي کند.
اين کاشف ها نسبت به دودهاي با ذرات درشت و غليظ سريع تر، عکس العمل نشان مي دهند. هنگام انتخاب کاشف بايد دقت کامل توسط طراح به عمل آيد که تا سر حد امکان باعث ايجاد علائم کاذب نگردد.

 

کاشف هاي حرارتي نقطه اي

اين کاشف ها نسبت به تغيير درجه حرارت هواي اطراف محيط خود و افزايش آن حساس هستند و به دو نوع زير تقسيم مي شوند.

الف) کاشف هاي حرارتي ثابت

ب) کاشف هاي حرارتي افزايشي

کاشف هاي پرتوافکن (فرستنده و گيرنده) خطي

اين نوع کاشف ها از دو قسمت فرستنده و گيرنده تشکيل شده که دائما پرتويي از اشعه مادون قرمز از فرستنده به گيرنده ارسال مي شود. به محض اين که پرتوي بين فرستنده، گيرنده توسط دود يا هر شي ديگر قطع يا ضعيف گردد. علائم وقوع آتش سوزي به مرکز کنترل ارسال خواهد شد و دستگاه اعلام حريق مي کند.

کاشف هاي خطي حرارتي کابلي

کاشف هاي کابلي از طريق يک سري کابل هاي مخصوص که در مقابل تغييرات درجه حرارت حساس هستند عمل رديابي حريق را انجام مي دهند. اين نوع کاشف ها از نظر اقتصادي مقرون به صرفه هستند و در مکان هايي که امکان استفاده از کاشف هاي نقطه اي حرارتي نيست مي توانند به آساني مورد استفاده قرار گيرند.

کاشف هاي شعله اي

شعله، ستوني از گازهاست که توسط حرارت روشن شده و سرچشمه آن از سوختن يک جسم و يا ماده است. کاشف شعله اي وسيله اي که نسبت به انرژي تابشي قابل ديدن توسط چشم انسان و يا انرژي تابشي خارج از حد فاصل ديد انسان عکس العمل نشان مي دهد.

کاشف هاي ليزري

اين کاشف ها از نوع کاشف هاي تنفسي و دود از طريق يک سري لوله PVC فشرده که در اطراف محل زير پوشش نصب مي شوند، توسط يک هواکش قوي به داخل محفظه کاشف مکيده شده و در جريان اشعه ليزر قرار ميگرد.

بين کاشف هاي ليزري نيز تفاوت هايي وجود دارد و در بعضي از آنها، اشعه ليزر را در يک نقطه مرکزي در وسط محفظه متمرکز مي کنند و هواي مکيده شده به داخل کاشف مستقيما از آن نقطه عبور داده مي شود و از نظر اندازه ذرات و تعداد ذرات مورد بررسي قرار مي گيرند و پس از مقايسه با اطلاعات ثبت شده از حافظه کاشف چنانچه غلظت ذرات بيش از تعيين شده باشد، کاشف فعال مي شود و اعلام حريق مي کند.

شستي هاي اعلام حريق

شستي اعلام حريق دستگاهي است که با شکستن شيشه آن علائم حريق به طور خودکار به مرکز کنترل سيستم ارسال و در نتيجه وسايل هشدار دهنده توسط مرکز کنترل فعال مي شوند. شيشه شستي ها بايد از نوعي باشد که هنگام شکستن آسيبي به دست وارد نشود.

 

آژيرها و زنگ هاي اعلام حريق

آژيرها و زنگ ها از وسايل هشداري سيستم اعلام حريق هستند که با به صدا درآمدن آنها ماموران و حاضران در ساختمان از وقوع خطر آگاه مي شوند و نسبت به رفع خطر اقدام مي کنند. صداي آژير بايد از صداهاي ديگر متمايز، و براي دورترين نقطه از هر ساختمان قابل شنيدن باشد.

چراغ چشمک زن

اين چراغ نيز از ديگر اجزاء سيستم اعلام حريق است که مي تواند در مراکز مراقبتي يا درماني يا هر مکاني که ضرورت داشته باشد مورد استفاده قرار گيرد و نيز با قابليت ديد زياد مي تواند جهت نشان دادن محل دقيق آتش سوزي بکار رود.

چراغ  نشانگر (LED MONITOR)

اين چراغ وسيله مناسبي براي دست يابي سريع به کانون يا منطقه حريق است همچنين با استفاده صحيح از چراغ نشانگر مي توان چند منطقه يا زون حريق را به يک مدار وصل کرد.

 

مرکز کنترل اعلام حريق

مراکز کنترل اعلام حريق عموما تمام الکترونيکي و از نوع مدولرد هستند. بعضي از انواع آن شامل کنترل اصلي تغذيه، شارژ اتوماتيک و پانل هاي مکمل براي مدارات اعلام حريق بوده و داراي چراغهايي براي تعيين نقاط حريق قطعي و يا اتصالي مدار و قطعي مدار آژير، برق براي اعلام نقص و کليدها و کنترل هايي براي بوضعيت عادي برگرداندن هر مدار بعد از اعلام حريق، چراغي که حتي بعد از قطع صداي آژير تا بحالت نرمال درآمدن دستگاه بايد روشن بماند مي باشد.
دستگاه، سيگنال دريافتي از دتکتورها را که در معرض دود، حرارت يا شعله قرار گرفته اند تجزيه و تحليل نموده و با ارسال فرمان به مدارات آژير و دستگاه تکرار کننده باعث اعلام خطر مي گردند.

تکرار کننده اعلام حريق

اين دستگاه علاوه بر چراغهاي نشان دهنده عملکرد و اشکالات هر مدار، قادر است خطوط ارتباطي خود را نيز حفاظت نموده و اشکالات بوجود آمده را بوسيله يک چراغ چشمک زن مشخص نمايد. اين دستگاه کليه عملياتي را که در سيستم اعلام حريق بوقوع مي پيوندد و روي دستگاه کنترل اصلي نشان اصلي نشان داده مي شوند تکرار کرده و محل دقيق آتش سوزي و يا خطوط معيوب را مشخص مي نمايد و امکان کنترل و بازرسي کل سيستم را فراهم مي آورد.

تلفن کننده اتوماتيک

 اين دستگاه قابليت ضبط تعدادي شماره تلفن، بهمراه پيغام مربوطه را دارا بوده و مي تواند با انواع مراکز کنترل حريق و حفاظتي مورد استفاده قرار گيرد بصورتي که بلافاصله پس از هر اعلام، بطور اتوماتيک با شماره تلفن هاي موجود در حافظه ارتباط برقرار کرده پيغام مربوطه را مخابره مي کند.

 

مدار سيستم اعلام حريق

 

 

|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در پنجشنبه 20 آبان1389  |
 اینترلاک های الکتریکی در پست های فشار قوی برق
 

 

 

اینترلاک های الکتریکی در پست های فشار قوی برق

 

 

   اینترلاک به معنای قفل درونی و چفت وبست است كه به دو نوع زير ، تقسیم بندی می شود:  اينترلاك الکتریکی و اينترلاك مکانیکی.

     در پستهای فشار قوی ، تعدادی از کلید زنی ها به ترکیب و حالات تجهیزات پست، بستگی داشته و نیاز به یکسری کلید زنی های ترتیبی دارند . برای ورود یا خروج صحیح تجهیزات در مدار و دسترسی پرسنل تعمیر و نگهداری تجهیزات به اینترلاکهای مناسب، نیاز می باشد تا بدین ترتیب از کلیدزنی غیر مجاز در پست جلوگیری بعمل آمده و ایمنی پرسنل برای دسترسی به پست، تضمین گردد.

    سلامت پرسنل در طول بهره برداری و تعمیر و نگهداری تجهیزات و باز و بست کلید و سکسیونر باید تضمین شود. مبحث اینترلاک در ارتباط با کنترل پست و پرسنل تعمیر و نگهداری مطرح شده و در طول طراحی پستهای فشار قوی، در نظر گرفته می شود. با استفاده از اینترلاکهای مناسب، می توان احتمال خطای ناشی از اشتباه شخصی را به حداقل رسانده و تجهیزات مورد نظر را حفاظت نمود و به عملکرد صحیح کلیدها و سکسیونرها دست یافت.

     اینترلاکهاي الكتريكي، توسط بکارگیری کنتاکتهای کمکی تجهیزات که نشاندهندة حالت آنها می باشند ، انجام می گیرند . ادغام این کنتاکتها در مدار فرمان تجهیزات مورد نظر ، از وقوع کلیدزنی نامناسب جلوگیری می نماید.

     اینترلاک مکانیکی ، با قرار دادن ضامن (که می تواند دسته یا هندل عمل دهنده باشد) درون مکانیزم مکانیکی دستگاه و قفل کردن آن حاصل مي‌شود.

 

 

روشهای اینترلاک

 

 

     منطق اینترلاک برای ترتیب صحیح کلیدزنی سکسیونرها و کلیدها به دو طریق انجام‌می گیرد. یک روش استفاده از رله ها و روش دیگر بکارگیری کامپیوتر است. انتخاب بین دو روش به پیچیدگی سیستم و قابلیتهای حفاظت و کنترل پست بستگی دارد که توسط طراح برگزیده می شود.

 

 

سیستمهای متکی بر کامپیوتر

 

 

     از سیستمهای کامپیوتری،می‌توان هم به‌عنوان مونیتورینگ سیستم و هم به‌عنوان اینترلاک عملیاتی، استفاده نمود. دراین صورت، کامپیوتر اپراتور را آگاه می سازد که آيا بستن یک کلید یا سکسیونر صحیح است يا خير و در صورتی‌که کامپیوتر بصورت عملیاتی بکار رود، از عمل کردن نامطلوب کلید یا سکسیونر جلوگیری می کند.

 

 

      در سیستمهای کامپیوتری از دو کامپیوتر بعنوان اصلی و آماده به خدمت،  بهره گرفته می شود تا از نقطه نظر قابلیت اعتماد کامل شده و میانگین زمان بین خطا(MTBF )،در این سیستم بیش از چند سال باشد. این سیستم همچنين اجازه می دهد که تعداد کلیدهای تحت نظارت بدون نیاز به تغییر نرم افزار،  افزایش یابد.

 

 

    دورنمای استفاده از کامپیوتر در اینترلاکهای پست، ایجاد ترکیبهای اینترلاک کامل و کنترل از راه دور است که نیاز به پانل میمیک کامل همراه با سوئیچ دیسکریپنسی را، بر طرف نماید.

 

 

استفاده از رله ها در اینترلاک

 

 

     اینترلاک بین تجهیزات توسط کنتاکتهای کمکی و ترکیبات آنها در مدار عمل کننده کلید یا سکسیونر، انجام می گیرد. بنابراین یک کلید یا سکسیونر، زمانی عمل می کند که کنتاکتهای کمکی کلیدها یا سکسیونرهای دیگر در شرایطی باشند که اجازه شروع را بدهند. بدین ترتیب، حالت باز یا بسته بودن یک کلید، از چگونگی وضعیت کنتاکت کمکی آن مشخص می گردد.

 

 

      در پستهای فشار قوی، اینترلاکهای مختلفی بکارمی روند که تعدادی از آنها در اکثر پستها مشترک بوده و در شکل صفحۀ10 نمایش داده شده است. برای فراهم آوردن اینترلاک مناسب در پست بخصوص، تعدادی از این ترکیبهای پایه در هم ادغام شده و نیازمندی پست را برآورده می کند.  

 

 

     در طراحی ترکیبهای ترکیبهای مختلف اینترلاک ، فرضیات و موارد زیرمورد توجه قرار می گیرد:

 

-        سکسیونرها توانایی وصل یا قطع جریانهای خازنی به جز خطوط هوایی و بانکهای خازنی را دارند.

-        سکسیونرها ظرفیت وصل یا قطع ندارند.

-        سکسیونرها توانایی وصل یا قطع جریانهای مغناطیس کنندگی ترانسفورماتورها را ندارند.

-        سکسیونرها توانایی دشارژ کردن بانکهای خازنی را ندارند.

-        سکسیونر زمین تغییر حالت نمی دهد مگر اینکه مداری که سکسیونر بر روی آن نصب شده است، از تمام منابع تغذیه ایزوله شده باشد.(برای زمین کردن از رله ولتاژ صفر سه فاز بهره گرفته می شود.)

-        چنانچه سکسیونر زمین مربوط به سکسیونر خط بسته باشد،سکسیونر خط نباید عمل نماید.

-        بازکردن کلید آزاد است.

-        بستن کلید از اطاق کنترل پس از بسته شدن سکسیونرهای طرفین آن امکان‌پذیر است.

-        کلید سمتLV ترانسفورماتور، پس از اطمینان از بسته شدن کلیدHV و چک سنکرونیزم بسته می شود.

-        فرمان دستی باز شدن کلید از اتاق کنترل زمانی صادر می شود که سکسیونرهای دو طرف کلید بسته باشند.(بجز در شرایط تعمیر و نگهداری).

-        کلید فشار قوی از محوطه پست بسته نخواهد شد،مگر اینکه سکسیونر های مربوطه باز باشند.

-        فرمان بسته شدن کلید قدرت از اتاق کنترل،درصورت بسته بودن سکسیونر دو طرف،مجاز می باشد.(بجز در شرایط تعمیر و نگهداری).

-        اینترلاکهای عملیاتی،بسته به شرایط و ترکیب تجهیزات پست در نظر گرفته       می شود.

-        اینترلاکهای فوق، از طریق کنتاکتهای کمکی تجهیزات پست مثل کلیدها و سکسیونرها و... تهیه شده و در مدار فرمان وصل کلیدها و قطع و وصل سکسیونرها، ادغام می شوند تا ترتیب کلیدزنی مناسب فراهم شود.

 

 

اینترلاک تعمیر و نگهداری:

 

 

     کلیه کلیدها و سکسیونرها و سکسیونرهای زمین باید دارای اینترلاک صحیح باشند تا از عملکرد غیر مطلوب جلوگیری بعمل آید . اینترلاک کردن، عملیاتی متناسب با عملکرد و کلیدزنی در سیستم است و مجموعه ای از کلیدزنی های مناسب را انتخاب می نماید.   در اینترلاک کردن تعمیر و نگهداری، تعدادی کلیدزنی برای امنیت تجهیزات و پرسنل فراهم می شود.این نوع اینترلاک با ایمنی پرسنل و تجهیزات سر و کار دارد. چنانچه پرسنل تعمیر و نگهداری بخواهد بر روی نقطه ای در پست کار کند، شرایط زیر باید فراهم شود:

 

 

-        این نقطه از تمام منابع تغذیه جدا گردد.

-        چک شود که از منابع تغذیه ایزوله شده است.

-        تجهیزات تحت بررسی پرسنل، زمین شود.

-        چک شود که زمین کردن با موفقیت انجام شده است.

-        اجازه کار کردن را صادر نماید.

 

 

      این سیستم اطمینان می دهد که تمام سکسیونرها و سوئیچهای زمین عمل کرده و سپس دسترسی پرسنل به تجهیزات را مجاز می داند.شرایط فوق، اصول اینترلاک برای تعمیر و نگهداری کلیه تجهیزات پست را تعیین می کند.

 

 

* برای تعمیر و نگهداری کلید باید اینترلاکهای زیر برقرار باشد:

 

- با انتخاب موقعیت تعمیر دركليد (Maintenance)توسط پرسنل، باید از ارسال فرمان وصل از راه دور جلوگیری گردد.

 

-        سکسیونرهای دو طرف کلید باید باز شده و کلید زمین شود.

 

-        سکسیونرهای دو طرف کلید باید با کنتاکت تعمیر و نگهداری کلید اینترلاک داشته و فرمان وصل نگیرند.

 

*برای تعمیر و نگهداری سکسیونر باید اینترلاکهای زیر در نظر گرفته شود:

 

-        سکسیونر در زمان تعمیر باید باز شده و سکسیونر زمین آن وصل گردد و طرف دیگر سکسیونر نيز بايد با روشهای مختلف، در محل  زمين گردد.

 

-        فرمان بستن سکسیونر باید با سکسیونر زمین در حالت بسته،علاوه بر اینترلاک مکانیکی،   داراي اينترلاك الکتریکی هم باشد، تا از راه دور نيز عمل نکند.

 

 

 

 

مثال

 

 

   به نمونه اينترلاك‌‌هاي زير توجه نماييد :

 

·       اینترلاک‌‌الکتریکی‌‌بین‌سکسیونرارت‌سرکابل‌ورودی ۲۰Kvاز ترانسفورماتور‌ و بريکرهای۲۰Kvو400Kv همان‌ترانس،به‌این‌ترتیب است که تا موقعی که دو بریکر یاد شده درحالت قطع نباشد , اجازه بستن به سکسیونر زمین سرکابل ۲۰KV داده نمی شود.ضمناً تازمانیکه سرکابل ورودی ۲۰KV زمین باشد بریکرهای ۲۰KVو KV 400فرمان وصل قبول نمی‌کنند.

 

·       در پستهايي كه سكسيونر باي پاس(Bay Pass) دارند،تازمانيكه كليد باس سكشن(كليدي كه ارتباط بين دو قسمت باسبار را برقرار مي‌كند)،‌وصل نباشد،سكسيونر  باي‌پاس،اجازۀ باز و بسته شدن ندارد. همچنين كليد باس سكشن نيز با سكسيونرهاي‌طرفينش،اينترلاك دارد و بالعكس.

·       در پستهاي kv 20/63 ؛ تا زماني كه بریکرهاي 63 کیلو ولت باسبار،قطع نباشند،اجازه‌بستن‌ویا‌‌‌‌بازکردن‌سکسیونرباس‌سکشن‌داده‌نمی‌شود.

·       اینترلاک سکسیونر زمین باسبار 20 کیلو ولت : در صورتی به سکسیونر زمین باسبار20کیلوولت،‌اجازه‌بسته‌شدن‌داده‌می‌شودکه‌کلیه‌بریکرهاي‌همان‌باس(خروجی ‌ها،ورودی‌هاوباس‌کوپلر)قطع‌باشند.

·       اینترلاک‌کلیدهای400ولتAC: اینترلاک الکتریکی بین دو بریکر 400 ولت ترانسهای کمکی(مصرف داخلي)، بدین ترتیب است که همیشه فقط یک بریکر می‌تواند در حالت وصل باشد.

     اينترلاك‌هاي‌ الكتريكي در پست Kv230/400 چهلستون اصفهان، به شرح زير مي‌باشد؛    الف)قسمت 230 كيلوولت:

v   سكسيونرهاي ارت هرخط، با سكسيونر سرخط همان خط، بدين صورت كه؛ سكسيونر ارت خط، در صورتي بسته و يا  باز مي‌شود كه سكسيونر سرخط، باز باشد .

v   سكسيونر سرخط با كليد خط و سكسيونر ارت خط، بدين صورت كه؛ سكسيونر سرخط در صورتي باز مي‌شود كه كليد خط قطع باشد و همچنين در صورتي بسته مي‌شود كه كليد خط قطع بوده و سكسيونر ارت خط نيز، باز باشد.

v   كليدخط با‌ سكسيونر سرخط و يكي از سكسيونرهاي متصل به باس‌بار(سكسيونري كه كليدو در نتيجه خط را، به يكي از باس‌بار‌ها متصل مي‌كند)، بدين صورت كه؛ زماني كليد از اتاق فرمان، وصل مي‌شودكه سكسيونر هاي ياد شده ، بسته باشندو زماني كليد از محوطه بسته مي‌شود(شرايط نت[1][1]) كه سكسونرهاي مذكور باز باشند.                         

                                                                                             

        * نكته- شرايط عمومي‌همه‌ي ‌‌كليدهاي قدرت :نخست اينكه‌براي باز كردن كليد،اينترلاكي وجود ندارد. دوم اينكه، تمامي كليدهاي 400و230 كيلوولت براي بسته شدن نياز به چك سنكرون دارند ودر صورتي كه اين رله باي‌پاس نشده باشد، اين موضوع را نيز مي‌توان به عنوان يك نوع اينترلاك تلقي نمود.موضوع ديگر اينكه بستن كليد در محوطه فقط با شرط باز بودن سكسونرهاي مربوطه امكان‌پذير است(يكي از دلايل آن عدم امكان چك نمودن شرايط سنكرون بودن در محوطه مي‌باشد) و موضوع آخر اينكه در بعضي از پستها، [مثل پستهاي كژولكس]، امكان قطع نمودن كليد از اتاق فرمان، در شرايطي كه سكسيونرهاي مرتبط با آن باز باشد، وجود دارد (مثال: در موقع تعميرات، كليد را قطع و سكسيونرهايش را باز مي‌كنيم، حال كليد را از محوطه و در شرايط باز بودن سكسيونرهايش،وصل كرده و آنرا در حالت ريموت قرار مي‌دهيم) ولي در برخي ديگر از پستها، مثل پست چهلستون، اين مساله تعريف نشده است.

v   كليد ورودي به باس‌بار Kv 230، با يكي ازسكسيونرهاي باس‌بار و سكسيونر ترانس، بدين صورت كه؛ اين كليد در صورتي فرمان وصل خواهد گرفت كه سكسيونر ترانس و يكي از سكسيونرهاي متصل به باس بار Kv230، بسته شده‌باشند. همچنين تا اين كليد قطع نشود ،سكسيونر متصل به باس بار Kv230،  باز و يا بسته، نخواهد شد.

v   كليد كوپلاژ بين باس‌بارهاي Kv230 ، با سكسونرهاي طرفينش،بدين صورت كه تا اين سكسونرها بسته نشوند،كليد فرمان وصل نخواهد گرفت و همچنين تااين‌كليدقطع‌نشود،اين‌سكسيونرها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بازويابسته،نخواهندشد.

 

      ب)قسمت 400 كيلوولت: در حال حاضرسيستم پست چهلستون در قسمت 400 كيلوولت،بصورت يك‌ونيم كليدي ناقص مي‌باشد، بطوري‌كه هر خط توسط يك كليد به باس‌بار 91 و بوسيلة كليد ديگري به باس‌بار92، متصل است

.

v   وضعيت‌اينترلاك سكسيونرهاي ارت،همانند‌قسمت 230 كيلوولت پست مي‌باشد.

v   سكسيونر سرخط با هردو كليدمربوط به آن(كه ارتباط خط را با باس‌بارها برقرار مي‌كند)و همچنين با سكسيونر ارت خط اينترلاك دارد، بدين صورت كه تا اين كليدها قطع نشوند و همچنين سكسيونر ارت خط باز نباشد،سكسيونر سرخط باز يا بسته نخواهد شد.

v    كليه كليدهاي 400Kv براي وصل شدن، با حالت باز سكسيونرهاي طرفين خود، اينترلاك دارند، همچنين تا كليدها قطع نشود،سكسيونرهاي طرفين آن‌ها،اجازه باز يا بسته شدن ندارند.(در شرايط فرمان از اتاق كنترل)

v   اينتر لاكهاي باز كردن سكسيونر ترانس، به منظور قطع ترانس، عبارتند از:

        -    قطع كردن كليد ورودي به باس‌بار230Kv   -    قطع كردن كليد 20Kv ورودي به ترانس ز(G.T)                                                                                                     -    قطع كردن كليدهاي باس‌بار ترانس (كليدهاي ارتباط دهندة ترانس‌ به باس‌بار)

v   اينترلاكهاي بستن سكسيونر ترانس، به منظور وصل ترانس، عبارتند از:

        -    بازبودن سكسيونر ارت ترانس                                                         بازبودن سكسيونر ارت شينه هاي 20Kv ورودي  به كليد20Kv                                                                                                    -   قطع بودن كليد ورودي به باس‌بار230Kv  

          -   قطع بودن كليد 20Kv ورودي به ترانس زمين(G.T)

         -    قطع بودن كليدهاي باس‌بار ترانس (كليدهاي ارتباط دهندة ترانس‌ به باس‌بار) 

 

v   اينترلاك باز كردن  و يا  بستن سكسيونر ارت ترانس، باز بودن سكسيونر ترانس است.

v   اينترلاك باز و بسته كردن سكسيونر ارت شينه هاي 20Kv ورودي به كليد20Kv ،قطع كليد 20Kv  مي باشد و كليد مربوطه نيز در صورت باز بودن اين ارت ،قادر به  وصل شدن است.

v   تا سكسيونر راكتور باز نباشد،سكسيونر ارت راكتور،قادر به باز يا بسته شدن نيست.

v   سكسيونر‌‌راكتور،با‌سكسيونرارت‌راكتوروهمچنين‌سكسيونرسرخط‌مربوطه(سكسيونر سر خطي كه شامل راكتور است)  اينترلاك دارد، بدين صورت كه؛ تا زماني‌كه سكسيونر ارت راكتور و سكسيونر سر خط مربوطه باز نباشند، سكسيونر راكتور اجازة باز يا بسته شدن، ندارد.

 

 

***در برخي مواردخاص، مثلا موقعي كه به كليد فرمان قطع داده‌ايم، ولي  يكي از پلهاي كليد قطع نشده است و در اين حالت كليد فرمان وصل هم نمي‌گيرد(براي بازگشت به حالت اوليه)، براي جلوگيري از آسيب رسيدن به كليد و همچنين رفع مشكل بوجود آمده، توسط گروه تعميرات اينتر لاك حالت باز شدن سكيونرهاي طرفين كليد،  توسط سلكتور به خصوصي، باي‌پاس شده و با باز شدن سكسيونرهاي مربوطه،كليد از سيستم ايزوله مي‌شود. 


 
|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در چهارشنبه 7 مهر1389  |
 الکترونیک ( ترانزیستور JFET )
 

 

    با سلام خدمت دوستان .

 

   امروز چند مطلب از دنیای الکترونیک برای دانلود گذاشتم پیشنهاد می کنم از دست ندید.

 

                   اصول کار ترانزیستور JFET

 

    مقدمه :

 

در ترانزیستورهای JFET(Junction Field Effect Transistors( در اثر میدان، با اعمال یک ولتاژ به پایه گیت میزان جریان عبوری از دو پایه سورس و درین کنترل می‌شود. ترانزیستور اثر میدانی بر دو قسم است: نوع n یا N-Type و نوع p یا P-Type. از دیدگاهی دیگر این ترانزیستورها در دو نوع افزایشی و تخلیه‌ای ساخته می‌شوند.نواحی کار این ترانزستورها شامل "فعال" و "اشباع" و "ترایود" است این ترانزیستورها تقریباً هیچ استفاده‌ای ندارند چون جریان دهی آنها محدود است و به سختی مجتمع می‌شوند.

 

                                                                            

 

                                                             دانلود

      

                                     حجم فایل ( ۲۵۹ کیلو بایت )

 

                         (دوستان عزیز . فایل های دانلود به صورت Power Point هستند )

 

 

|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در پنجشنبه 8 بهمن1388  |
 ترانزیستور BJT
 

       

      مطلب زیبا در مورد ترانزیستور های BJT

 

                

 

                        دانلود

 

                حجم فایل : ۴۸۸ کیلو بایت

 

               ( فایل به صورت Power Point )

 

 

 

 

 

|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در سه شنبه 8 دی1388  |
 دیود ها
 

 

                        مطلب بسیار زیبا در مورد دیودها

 

                                                  

  

                                    

 

                                             دانلود

 

                             حجم فایل : ۳۴۸ کیلو بایت

 

                           ( فایل به صورت Power Point )

 

 

|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در یکشنبه 8 آذر1388  |
 بیمتال هاو انواع رله های کنترل بار

 

   بیمتال ها و انواع رله های کنترل بار :

 

   تعریف اورلود

 

 

اورلود وسیله ی حفاظت کننده ی موتور در برابر جریان اضافی است و در دو نوع مغناطیسی و حرارتی وجود دارد.

 

اورلود حرارتی

 

نوع حرارتی اورلود، در انواع مختلفی ساخته می شود که متداول ترین نوع آن «بی‌متالی» است. این نوع از رله ی اضافه جریان همراه با کنتاکتور در مدار، سری با موتور نصب می گردد. از اورلود بی متالی در کلید اتوماتیک نیز جهت حفاظت در برابر جریان زیاد استفاده می شود.

 

ساختمان داخلی بی متال

 

 

 

همان طور كه در شكل زير مشاهده مي كنيد در ساختمان داخلي آنها از دو فلز آهن و برنج كه بر روي هم پرس شده و به صورت به صورت يكپارچه ديده مي شوند استفاده شده است.

بر اثر عبور جريان از بي متال ،دو فلز گرم مي شوند و طول آنها افزايش مي يابد. از آن جايي كه ضريب انبساط طولي يكي از فلزات بيشتر از ديگري است . دو فلز با هم به سمت فلزي كه ضريب انبسا ط طولي كمتري دارد خم  مي شود .در نتيجه  مسير عبور جريان كنتاكتها باز و مدار قطع مي شود.

 

طرز کار رله ی حرارتی (بی متال)

 

در رله هاي حرارتي ، سه تيغه تعبيه شده كه سيم حا مل جريان چند حلقه به دور آن پيچيده  مي شود. در اثر عبور جريان  اضا فه بار، هادي ها گرم ، حرارات به بي متال منتقل مي شود و با عث خم شدن تيغه مي شود. حركت هر يك از بي متالها به اهرمي فشار مي آورد و با جا به جا شدن اهرم ، يك ميكرو سوئچ كه داراي كنتاكت تبديل باز و بسته است تغيير وضعيت مي دهد و مدار فرمان را قطع مي كند. این رله ها تنظیم پذیر هستند.

در نمونه ی سه فاز این رله ها رله ی حرارتی از سه پل قدرت برای عبور جریان اصلی مصرف کننده تشکیل شده و دو کنتاکت فرمان دارد. یکی کنتاکت بسته جهت قطع مدار تغذیه ی کناکتور و دیگری کنتاکت باز که پس از عمل بی متال بسته می شود و برای اطلاع دادن از خطای حاصل در مدار است.

بعضی از این رله ها دارای کلیدی هستند که برای دو حالت دستی و اتوماتیک طراحی شده اند، بدین مفهوم که در حالت دستی پس از قطع بی متال باید دگمه ی RESET را فشار داد تا رله به حالت اول بازگردد. در حالت اتوماتیک رله پس از مدت زمان معینی به حالت اول باز می گردد.

 

برخی از قسمت های یک اورلود حرارتی

 

 

 

اورلود مغناطیسی

 

نوع مغناطیسی آن بوبینی است که در اثر عبور جریان زیاد (بیشتر از حد تنظیم شده) شدت میدان مغناطیسی آن به حد لازم برای انجام عمل مکانیکی قطع مدار رسیده و ومدار را قطع می کند. از این نوع اورلود در کلیدهای اتوماتیک نیز جهت حفاظت در برابر خطای اتصال کوتاه استفاده می شود.

می دانیم که یک اتصال کوتاه باید سریع قطع شود بنابراین در چنین موقعیتی نمی توان از رله اضافه باری(حرارتی) استفاده نمود چون گرم شدن بیمتال رله به یک زمان نسبتا طولانی نیاز دارد.

این رله از یک هسته مغناطیسی که اطراف آن چند دور سیم پیچیده شده، تشکیل گردیده است.عبور جریان اتصال کوتاه باعث مغناطیس شدن و جذب اهرم قطع می شود.این رله را به طور مجرا به ندرت مورد استفاده قرار می دهند و در کلیدهای اتوماتیک از آنها بهمراه رله های حرارتی بهره می گیرند. به این ترتیب قطع مغناطیسی در صورت بروز اتصال کوتاه، مدار را فورا قطع نموده و مانع از سوختن قطعه ی بیمتال می شود.

 

 

نمایی از یک اورلود حرارتی

 

تیغه های فرمان و قدرت

 

هر گاه مقدار جریان عبوری از یکی از فازها بیشتر از میزان ستینگ آن شود، کنتاکت معمولا بسته (NC=Normally Close) (95-96) که در سر  راه مدار فرمان بوبین کار گذاشته شده، باز می شود و کنتاکتور از حالت مغناطیس خارج شده، مدار قدرت موتور قطع می گردد.

همزمان با باز شدن کنتاکت 95-96، کنتاکت معمولا باز (Normally Open=NC) (97-98) اورلود بسته شده و لامپی را که برای اخطار در نظر گرفته شده روشن می کند.

تيغه هاي مدار قدرت با شماره هاي يك رقمي از 1 تا 6 و ترمينال هاي تيغه هاي فرمان كه به صورت دوبل (باز و بسته ) مي باشند را با شماره هاي 95 تا98 مشخص مي كنند.

 

چگونگي قرار گرفتن رله بيمتال در مدارات سه فاز

 

        

 

 

اتصال بار تکفاز به بی متال سه فاز

 

در صورت استفاده از يك بي متال سه فاز براي يك مصرف كننده يكفاز، بايد قطع كننده يكي از فازها را با قطع كننده فاز ديگر سري نموده و از كنتاكت باقي مانده براي اتصال به مصرف كننده استفاده نمود.

 

مزایا و معایب بی متال

 

مزایای بی متال نسبت به فیوز فشنگی :

  1. در صورت بروز اشکال در یک فاز ، دو فاز دیگر به اضافه مدار فرمان از کار باز می ایستند .
  2. هر چه شدت جریان بیشتر شود مقدار حساسیت بی متال نیز بیشتر خواهد شد .
  3. در صورتیکه به صورت مداوم 10٪ اضافه بار وجود داشته باشد بی متال بعد از 2 ساعت مدار را قطع میکند .
  4. اگر جریان به 10 برابر جریان نامی برسد در کمتر از 2 ثانیه مدار را قطع میکند .

یکی از معایب بی متال حساس بودن آن نسبت به درجه حرارت محیط است.

 

جدول انتخاب فیوز ، بیمتال و کابل موتورهای آسنکرون

 

کابل  mm2

قدرت بیمتال  kW

فیوز  A

جریان نامی A

توان موتور HP                      KW

1.5

2.5 – 4

4

2.6

1.5

1.1

1.5

2.5 – 4

6

3.5

2

1.5

1.5

4 – 6

10

5

3

2.2

2.5

5.5 – 8

16

6.6

4

3

2.5

7 – 10

20

8.5

5.4

4

2.5

10 – 13

25

11.5

7.4

5.5

4

13 – 18

35

15.5

10

7.5

6

18 – 25

35

22

15

11

10

13 – 18

35

30

20

15

10

18 – 25

50

37

25

18.5

16

18 – 25

50

44

30

22

16

23 – 32

63

60

40

30

25

28 – 40

80

72

50

37

25

38 – 50

100

85

60

45

35

57 – 66

125

105

75

55

70

60 – 80

160

140

100

75

70

75 – 105

200

170

120

90

120

95 – 125

250

205

150

100


 

 

   کلیه ی مطالب در ادامه مطلب :

 

 


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط مهندس یوسف زاده در پنجشنبه 28 آبان1388  |
 
 
بالا